Classifications of Matter, Units & Significant Figures
FMMD 1104 Chemistry for Health Science · Week 1
Part 1 — Classifications of Matter (สสาร)
Matter (สสาร) คือทุกสิ่งที่มีมวลและพื้นที่ แบ่งออกได้ 2 กลุ่มใหญ่ตามองค์ประกอบ
Pure Substances (สารบริสุทธิ์)
- มี fixed composition (สัดส่วนคงที่ ไม่เปลี่ยนแปลง)
- แบ่งย่อยเป็น Elements (ธาตุ เช่น Cu) และ Compounds (สารประกอบ เช่น H₂O)
- บอกได้ว่า pure ไหม? → pure substance มี melting point และ boiling point ที่ชัดเจน เพียงจุดเดียว ที่ pressure ที่กำหนด
- ตัวอย่าง: NaCl, น้ำบริสุทธิ์ (H₂O only), ทองคำ 24 กะรัต
Mixtures (สารผสม)
- ประกอบด้วยสาร 2 ชนิดขึ้นไป, สัดส่วนเปลี่ยนได้
- หลอม/เดือดในช่วงอุณหภูมิ (range of temperature) ไม่ใช่จุดเดียว → ใช้ตรวจสอบว่าเป็น mixture ได้
- เปลี่ยนองค์ประกอบได้ด้วย physical methods เช่น distillation, filtration, chromatography
| ประเภท | ลักษณะภาพ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| Homogeneous mixture | ดูเหมือนเนื้อเดียวกัน | น้ำเกลือ, น้ำผึ้งใส, soda water |
| Heterogeneous mixture | เห็นส่วนประกอบต่างกัน | น้ำที่มีน้ำแข็ง, blood, sparkling water |
Trick สำคัญ: Pure water with ice = pure (H₂O ทั้งคู่ แค่ต่าง phase) | Blood = mixture (heterogeneous) | Clear honey = mixture, homogeneous (solution)
Solutions, Colloids และ Suspensions
เมื่อนำ solid ละลายใน liquid จะได้ mixture 3 แบบตามขนาด particle:
| คุณสมบัติ | Solution (สารละลาย) | Colloids (คอลลอยด์) | Suspensions (สารแขวนลอย) |
|---|---|---|---|
| ลักษณะ | Homogeneous | Homogeneous (ตา) / Heterogeneous (สมบัติ) | Heterogeneous |
| Particle size | 0.01–1 nm | 1–1,000 nm | > 1,000 nm |
| ตกตะกอน? | ไม่ตก | ไม่ตก | ตก (settle out) |
| กระเจิงแสง? | ไม่ | ใช่ (Tyndall effect) | อาจ opaque |
| ตัวอย่าง | Saline (น้ำเกลือ) | นม (Milk) | ทรายในน้ำ |
Solution = homogeneous mixture = solute(s) (สารที่ละลาย, minor) + solvent (ตัวทำละลาย, major)
Solution มีได้ทั้ง 3 states:
- Gas: O₂ ใน air
- Liquid: ethanol in water, saline
- Solid: alloys เช่น ใน prosthetic limbs